DETROIT – Ashley Marchuck iş yerinde sık sık -neredeyse her gün- kaygı nöbetleri geçirmeye başlayana kadar otistik olabileceğinden şüphelenmeye başlamamıştı.
Starbucks’ta çalışırken, kahve makinelerinin uğultusu, çalan müzik ve müşteriler arasındaki konuşmalar gibi yüksek seslerin bombardımanına tutuldu. Duyusal aşırı yük çok fazlaydı. Onu ter içinde ve panik içinde bırakan kaygı nöbetleri bir türlü durmuyordu.
Marchuck neler olduğunu anlamak için izin aldı. 31 yaşında otizm spektrum bozukluğu teşhisi kondu. Marchuck, kaygı nöbetlerinin otizmle ilgili duyusal sorunların bir belirtisi olduğunu fark etti, dedi.
Şimdi 32 yaşında olan Marchuk, “Tanı konması için temelde zihinsel bir kriz gerekiyor” dedi. “Maalesef bende de durum böyleydi, bilirsiniz, aylardır o kaygı nöbetlerini geçiriyorum.”
Otizm geleneksel olarak çocuklukta teşhis ile ilişkilendirilirken, sosyal medyada giderek daha fazla sayıda yetişkin otistik olduklarını söylüyor. Ancak ABD’deki yetişkin teşhislerine ilişkin veriler mevcut görünmüyor.
Savunucuların ve otistik yetişkinlerin söylediğine göre, kadınlar ve beyaz olmayan insanlar, teşhislerde ve medyadaki otizmin basmakalıp tasvirlerinde sıklıkla göz ardı edildi. Ve gözden kaçan bu teşhisler, bazılarını onlarca yıldır yüksek öğrenimde veya işyerinde yardımsız bıraktı.
OTİZM ORANLARI TEKRAR YÜKSELİYOR: Uzmanlar neden birçok çocuğun hala ‘sistem tarafından görülmediğini’ söylüyor?
OTİZM KABUL AYI: İşte otizm savunucularının bilmenizi ve yapmanızı istediği şey.
Neden bazıları teşhis koymadan gidiyor?
Otizmin tanımları, Asperger sendromunun durumuna ilişkin daha fazla araştırma yapılması ve tıp uzmanlarının kullandığı tanı kılavuzlarından Asperger sendromunun çıkarılmasıyla birlikte son birkaç on yılda önemli ölçüde gelişti.
Michigan, Huntington Woods’ta klinik psikolog olan Toby Kellk, çocuklarla çalışmaya başladı, ancak son zamanlarda yetişkinleri otizm spektrum bozukluğu açısından değerlendirmeye başladı. Pek çok durumda, çocukken muhtemelen daha az desteğe ihtiyacı olan ve yaşlanana kadar gözden kaçan yetişkinleri değerlendirdi.
Kellk, “Bizim kavramsallaştırmamız (otizm) gerçekten daha fazla destek ihtiyacı olan bir nüfusa yönelikti” dedi. “İnanılmaz derecede iyi işleyen yetişkinler fikri, bizim fikrimizle pek uyuşmuyordu.”
Ancak çocukluklarında teşhis konulan yetişkinler, sosyal meseleleri daha iyi anlayacakları için keşke daha önce tanısaydık dediler
23 yaşındaki Leah Wathen, hayatının çoğunu otistik özelliklerini maskeleyerek ve sosyal koşullarda kendini rahatsız hissederek geçirdiğini ancak nedenini asla bilmediğini söyledi. Wathen ve diğerleri için, otistik özellikleri maskelemek yorucu olabilir ve araştırmalar kaygıyla bağlantılı olabileceğini öne sürüyor .
Okulda Wathen, kendisine ait olmayan kişilik özelliklerini benimseyerek akranlarını yansıtmaya çalışırdı.
“Her zaman kendimi bağlantısı kopmuş hissettim” dedi.
“Siyah bir çocuğunuz olacak ve sonra belirli davranışlar sergileyecekler ve o çocuk hemen muhalif meydan okuyan olarak etiketlenecek” dedi. “Ama aynı davranışa sahip beyaz bir çocuk otizm teşhisi alacak veya otizm değerlendirmesi için sevk edilecek.”
Ancak Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezlerine göre, son yıllarda veriler otizm teşhisi konan çocukların demografisinde olası bir değişiklik olduğunu gösterdi .
Verilere göre, 2020’de 8 yaşındaki siyahi, latin ve Asyalı 8 yaşındaki beyaz çocuklara kıyasla daha yüksek bir oranda teşhis kondu – bu, teşhislerin daha kapsayıcı hale geldiğini gösterebilir.
Ebeveynler okulda nasıl savunuculuk yapabilir?
Okullar, bir öğrencinin özel eğitim hizmetlerine uygun olup olmadığını belirlemek için bir değerlendirme yapabilirken, Proctor ayrıca tıbbi veya akıl sağlığı sağlayıcıları aracılığıyla dışarıdan bir teşhis yapılmasını önerir. Kuruluşu, ebeveynleri çocukları için güçlü savunucular olmaları konusunda eğitmeye yardımcı oluyor.
“Çocuklarının savunucusu olmaları için bilgili bir ebeveyne sahip olmalısınız” dedi.
Michigan Aileler Birliği, ebeveynlerin okullara değerlendirme taleplerini yazılı olarak iletmelerini ve öğretmenlerden gelen davranışsal şikayetler gibi sorunlar ortaya çıktıkça erken bir değerlendirme istemelerini önermektedir .
Michigan Alliance for Families’in politika koordinatörü Michelle Driscoll, “İşler korkunç olana kadar beklemeyin” dedi. “Öğretmen ve yönetici ile bu konuşmayı yapın. … Ve bu talebi yazılı olarak yapın. Gerekli değil, yalnızca endişelerin ne olduğunu belgelemek için. Özel eğitim hizmetlerine uygunluk için kapsamlı bir ilk değerlendirme talebinde bulunun.”
Ancak otizmi daha erken teşhis etmek de kamu politikasına bağlıdır.
Eski Michigan vali yardımcısı ve Michigan Otizm İttifakı Yönetim Kurulu başkan yardımcısı Brian Calley , eyalette erken çocukluk programları genişledikçe özdeşleşmenin genişleyeceğini söyledi. Çocuk doktorlarının daha fazla gelişimsel taramalar yürüttüğünü, ancak bu tür taramaların çocuk doktorunun ofisine düzenli olarak gidemeyen savunmasız popülasyonlara yardımcı olmayacağını kaydetti.
Otizm çevresindeki damgalamayı azaltmak
Otizmli bir çocuğun babası olan Calley, toplumun bu durumla ilgili damgalamayı da azaltması gerektiğini sözlerine ekledi. Tanının ne anlama gelebileceğinden korktuğu için ilk başta çocuğu için bir teşhis arama konusunda kararsız kaldığını hatırlıyor.
“İnsanların toplumsal damgalama nedeniyle sorunlar, sorunlar, gecikmeler olduğunu ve teşhis aramaya hazır olmadıklarını fark edebilecekleri yerlerde hala bir miktar var” dedi.
Wathen için, teşhisin faydaları herhangi bir rahatsızlıktan çok daha ağır basıyordu, dedi. Nöro-farklı olmanın getirdiği damgalamaya karşı farkındalık yaratmak için aktif olarak çalışıyor.
Wathen, “Bizi, insanların nöro-farklı insanları gerçekten anladığı ve onları doğası gereği daha az olan bir şey yerine farklı olarak gördüğü bir yere götürmek için yapılması gereken çok fazla eğitim var” dedi.
Kaynak YAzı: https://www.usatoday.com/story/news/health/2023/05/10/autism-diagnosis-adulthood-mental-health/70197403007/