Otizm ve Erken Teşhis
Çeviren Editör: Sebahattin Sumeli
Nisan ayı, Otizm Farkındalık Ayı olarak kutlanır. Otizm Spektrum Bozukluğu (OSB), nörogelişimsel bir bozukluk olup, sosyal etkileşim, sözlü ve sözsüz iletişim ile tekrarlayıcı davranışlarda zorluklarla karakterizedir. OSB’nin belirtileri çocuktan çocuğa değişse de genellikle sosyal bozukluklar, iletişim güçlükleri ve sınırlı ilgi veya basmakalıp davranışlar şeklinde kendini gösterir. CDC’nin verilerine göre, 68 çocuktan 1’inde otizm tanısı konmaktadır ve tanı genellikle beyaz çocuklara, Afrika kökenli Amerikalı veya İspanyol çocuklara göre daha sık konulmaktadır.
OSB’li çocuklar için erken teşhis, topluma uyum sağlamalarına ve işlev görmelerine yardımcı olabilir. Ancak, etnik azınlık çocukları genellikle daha sonra teşhis edilir, bu da bir dizi faktöre bağlı olabilir, örneğin hizmetlere erişim veya yanlış teşhis. Otizmle damgalanma, teşhisin konulmasını engelleyen önemli bir faktör olabilir. Otizm, yaşam boyu devam eden bir durum olmasına rağmen, uygun tedavi ile bireyler önemli gelişmeler kaydedebilir.
Aşağıda, çocuğunuzda otizm belirtilerine dair “kırmızı bayraklar” bulunan bir liste bulunmaktadır. Eğer çocuğunuz aşağıdaki belirtilerden herhangi birini gösteriyorsa, çocuk doktorunuzdan veya aile doktorunuzdan değerlendirme talebinde bulunmanız önemlidir:
- Altı aydan sonra büyük gülümsemeler veya başka sıcak ifadelerin eksikliği
- Dokuz aydan önce seslerin veya yüz ifadelerinin paylaşılmaması
- Oniki aydan önce konuşma veya işaret etme eksikliği
- Onaltı aydan önce kelime eksikliği
- İki yaşına kadar anlamlı iki kelimelik ifadelerin olmaması
- Herhangi bir yaşta konuşma, sosyal beceri kaybı
Otizmli çocukların tedavisi için Amerikan Psikoloji Derneği şu seçenekleri önermektedir:
- Davranış terapisi: İyi davranışı ödüllendirmek ve kötü davranışı caydırmak için edimsel koşullandırmayı kullanır.
- Bilişsel-davranışçı terapi: Düşünceleri hedef alır ve davranışları değiştirmeye yöneliktir.
- Sosyal beceri eğitimi: Otizmli çocukların kişilerarası becerilerini geliştirmeye yardımcı olur.
- Kaynaştırma: Otizmli çocukları normal sınıflara entegre etme sürecidir.
Son zamanlarda yapılan araştırmalar, Ebeveyn-Çocuk Etkileşim Terapisi’nin (PCIT) OSB semptomlarını tedavi etmede umut verici olduğunu göstermiştir. Ancak, daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
Daha fazla bilgi için Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’nün ebeveynlere yönelik otizmi ve tedavisini anlama konusundaki kılavuzunu inceleyebilirsiniz.