İçindekiler
Bir çocuğa otizm tanısı konduğunda odak noktası genellikle onun günlük yaşamı mümkün olduğunca normal bir şekilde yönetmesine yardımcı olmaktır. Davranışsal ve gelişimsel terapiler konuşmaya, sosyal becerilere ve öz düzenlemeye odaklanırken, mesleki ve fiziksel terapiler el yazısı, atma ve tekmeleme gibi becerilerin geliştirilmesine yardımcı olur.
Bazı ebeveynlerin veya velilerin bakış açısına göre, normal bir günü geçirmek bile zorlayıcı olabilir. Sanatsal yaratıcılığı karışıma dahil etme fikri gereksiz ve hatta bunaltıcı görünebilir. Ancak araştırmalar, dans ve görsel sanatın bu yelpazedeki insanların yaşamlarını iyileştirebileceğini ve iyileştirdiğini gösteriyor. 1 Müzik de güçlüdür. 2
Sanat terapileri yalnızca sosyal becerileri ve katılımı geliştirmekle kalmaz, aynı zamanda topluluk sanat programlarına aktif katılım, katılımı, özgüveni ve iletişimi geliştirebilir. Daha da önemlisi, pek çok otistik çocuk sanatsal ifade konusunda güçlü becerilere sahiptir ve bunun pek çok biçiminden keyif alır.
Otizmli Bir Çocuğa Sanatın Faydaları
Otizmli insanlar birbirlerinden çok farklıdır. Bazıları sanatla ilgilenmiyor; diğerlerinin teknolojiye ilgisi ya çok azdır ya da hiç yoktur. Ancak kendini yaratıcı bir şekilde ifade etmeye ilgi duyan çocuklar ve gençler için müzik ve görsel sanatın, başka hiçbir yerde bulunması zor olan çok çeşitli faydaları vardır. 3
Bireye bağlı olarak bu faydalardan sadece birkaçı şunlardır:
- Sözlü güç gerektirmeyen kendini ifade etme deneyimi : Tüm otistik insanlar sözlü olarak kendini ifade etmede zorluk çeker; birçoğu sözsüz veya neredeyse sözsüzdür. Sanat, dünya görüşünü tartışma imkanı olmayan birinin erişebileceği, kendini ifade etme aracı sağlar.
- Sosyal gelişim fırsatları : Sanatsal faaliyetler genellikle ortaktır (grup, tiyatro, dans grupları ve sanat derslerini düşünün) ve tipik sınıf deneyimlerinin gerektirmediği düzeyde etkileşim ve katılım gerektirir. Hatta bazı sosyal beceri terapistleri tam da bu nedenle programlarını sanat etkinlikleri etrafında kurguluyorlar.
- Güçlü yanlarını geliştirme fırsatları : Otistik çocuklara tanı konulduğu andan itibaren yapamadıkları şeyler nedeniyle yargılanır ve başkalarına “yetişmeleri” öğretilir. Ancak sanatta otistik çocukların çoğu zaman üstünlüğü vardır. Birçoğu çizim, müzik ve hatta drama konusunda oldukça yeteneklidir.
- Gerçek katılım fırsatları : Otistik bir çocuğu sosyal aktivitelere veya spor programlarına tam olarak dahil etmek zordur ; bu ortamlardaki farklılıkları gerçek zorluklar yaratır. Ancak sanatta otistik çocuklar çoğu zaman bir akran grubunun parçası olarak tamamen dahil edilebilirler.
- Yaşam boyu keyif alınacak ve paylaşılacak ilgi alanları : Otistik çocuklar sürekli olarak yeni, karmaşık beceriler öğrenirler, ancak çocukluktan yetişkinliğe geçerken bu ihtiyaçlar giderek artar. Anaokulu öğrencilerinin sosyal becerileri üçüncü sınıf öğrencileri için önemsizdir ve çocuk 11 yaşına geldiğinde “paylaşmak” hoş karşılanmaz. Ancak sanat ilgileri ve becerileri yaşam boyu geçerlidir.
Zorluklar
Düzey 1 (düşük destek ihtiyacı) otizmli çocuklar nörotipik akranlarıyla birlikte sanat eğitimine erişebilir (ya da erişemeyebilir) , daha yoğun özelliklere sahip otistik çocuklar bunu imkansız bulabilir. Bunun nedeni, okul temelli sanat eğitiminin, çocukların pek çok otistik çocuğun sahip olmadığı çeşitli beceri ve yeteneklere sahip olmasına dayanmasıdır.
Örneğin:
- Güçlü ince motor becerileri : Birçok otistik çocuk ve yetişkin ince motor becerilerde zorluk çeker. Bu onların çizim yapma, makas kullanma veya enstrüman çalma yeteneklerini tehlikeye atar. Çoğu otistik çocuk bu becerileri zamanla öğrenirken, tipik akranlarıyla aynı hızda öğrenmeyeceklerdir.
- Güçlü sözel dil işleme : Çoğu çocuğa, “3. sayfayı açın” söylendiğinde, komutu saniyeler içinde işleyecek ve ona göre hareket edecektir. Bununla birlikte, otistik çocuklar genellikle sözlü komutlara odaklanmak, bunları işlemek ve daha sonra bunları uygulamak için desteğe ihtiyaç duyabilirler. Çocuklar müzik veya dans gibi teknik becerilerde daha yetkin hale geldikçe, sanat ortamında birebir desteğe ihtiyaç duyabilirler. Bu desteğin sağlanması zor olabilir.
- Eğitmenlerin beklentilerini karşılayabilme : Özel müzik ve resim eğitmenlerinin öğrencilerinden çoğu zaman yüksek beklentileri vardır. Ayrıca pedagojik teknikler konusunda sınırlı bilgiye sahip olabilirler. Sonuç olarak, otistik çocukların (örneğin) müzik okumayı öğrenme hızının yavaş olmasından dolayı hayal kırıklığına uğrayabilirler.
- Grup öğrenimine katılma becerisi : Otistik bir çocuğu bir tiyatro veya dans gösterisine dahil etmek, özellikle bir yeterlilik beklentisi olduğunda çok zorlayıcı olabilir. Çocuk geride kalırsa veya hayal kırıklığına uğrarsa tüm grup dağılabilir.
- Güçlü kaba motor becerileri : Otistik çocukların genellikle kaba motor becerileri zayıftır. Bu, topu yakalamayı veya tekmelemeyi zorlaştırır ve aynı zamanda dans veya belirli enstrümantal müzik türleri gibi aktivitelere ayak uydurmayı da zorlaştırır.
Belki de sanatla ilgilenmeye başlayan otizmli çocuklar için en büyük zorluk, sanatın onların gelişimi için tipik akademik derslere, sporlara veya günlük yaşam aktivitelerine katılma becerisinden daha az önemli olduğu varsayımıdır. “Eğer Walmart’tan geçemezlerse” diye düşünüyorlar, “piyano çalmayı nasıl öğrenecekler?”
Sanata Katılım Modelleri
Otistik bir çocuğu sanata dahil etmek için dört olası model vardır: kapsayıcı sanat programları, ayrılmış (“engelli”) sanat programları, terapötik sanat programları ve özel sanat eğitimi. Bunların her birinin hem çocuk hem de ilgili nörotipik çocuklar ve/veya yetişkinler için artıları ve eksileri vardır.
Kapsayıcı Sanat Programları
Teorik olarak, okul temelli sanat eğitimi, otistik çocukları nörotipik akranlarıyla birlikte evrensel olarak erişilebilir bir sanat programına dahil etmelidir. Başka bir deyişle, öğretmen her çocuğun kendi seviyesinde katılımını mümkün kılacak bir dizi değişiklik sağlayabilmelidir.
Odak noktası görsel sanatlar olduğunda bu nispeten kolaydır (bazı durumlarda), çünkü her çocuk kendi projesi üzerinde kendi hızında çalışır. Ayrıca pek çok otistik çocuğun görsel sanatlarda gerçekten güçlü yanları vardır. Ancak çocukların bir grup konserinde, tiyatro sunumunda veya dans etkinliğinde ekip olarak birlikte çalışması gerektiğinde işler daha da zorlaşır.
Otistik çocuğun idari planlama yapmasına, duyusal aşırı yüklenmeyi önlemesine ve kendini sanat yoluyla ifade etmesine yardımcı olacak destek mevcutsa, katılım ideal bir seçenek olabilir .
Otistik çocuk, sınıfın geri kalanıyla aynı kendini ifade etme becerilerini öğrenerek grubun işlevsel bir üyesi olmakla kalmaz, aynı zamanda sınıf arkadaşları da farklı becerilere ve güçlü yönlere sahip biriyle çalışma fırsatına sahip olur. Ancak destek olmadan, bazı otistik çocuklar için kaynaştırma zor, hatta imkansız olabilir.
Engelli Sanat Programları
Otistik çocuklarla engelli çocuklara uygun bir ortamda çalışmak her zaman daha kolaydır. Atipik davranışlar, gelişimsel gecikmeler ve ince motor sorunları artık önemsiz hale geliyor çünkü tüm grup bu zorlukların çoğunu paylaşıyor.
Ayrıca engelli ortamları, herhangi bir nedenle ekstra yardıma ihtiyaç duyan bir çocukla birebir çalışabilecek destek personelini de kapsayacak şekilde düzenlenmiştir. Ancak engellilere yönelik sanat programlarının birçok dezavantajı vardır.
Bir engelli sanat programının öğrencilere nörotipik akranlarıyla aynı becerileri öğretmesi nadirdir. Sonuç olarak, otistik çocuk, fırça becerileri, armonik şarkı söyleme, sahne arkasında veya konser sırasında uygun davranışlar vb. gibi sanatta ilerlemek için ihtiyaç duyacağı becerileri geliştirme fırsatına sahip değildir.
Engellilere yönelik sanat programlarıyla ilgili bir diğer önemli sorun da çoğu kişinin beklentilerinin önemli ölçüde düşük olmasıdır. Çoğu durumda, otistik çocukların yeteneklerini geliştirmeleri veya geliştirmeleri teşvik edilmez. Projeler çoğunlukla önceden hazırlanmakta, bu da çocukların kendi sanatsal fikirlerini ifade etmelerini zorlaştırmaktadır.
Tedavi Edici Sanat Programları
Otizm ve sanat üzerine yapılan araştırmaların çoğu, sanat terapisi , müzik terapisi , drama terapisi, dans terapisi ve daha fazlası gibi çok çeşitli seçenekler dahil olmak üzere sanat terapileriyle ilgilidir.
Otistik çocuklara yönelik sanat terapisi sanatın kendisine değil, sosyal, iletişim ve duygusal becerileri geliştirmek için sanatsal tekniklerin kullanımına odaklanır. Sanat terapisi genellikle bire bir sağlanır ve çocuğun özel ihtiyaçlarına göre kişiselleştirilir.
Araştırma bulguları sanat terapisi açısından oldukça olumlu. Çoğu çocuk başarılı olur, deneyimden keyif alır ve önemli beceriler geliştirir. Ancak sanat terapisi sanat eğitiminden farklıdır.
Örneğin bir yılını müzik terapisiyle geçiren bir çocuk, müzik becerilerini geliştirmeden sosyal beceriler geliştirebilir. Olumlu tarafı, sanat terapisinin otizmin temel özelliklerini ele almada etkili bir araç olmasıdır. Ancak bu bir sanat eğitimi biçimi değildir.
Özel Sanat Eğitimi
Özel sanat eğitimi, parası yetenler (ya da çocuklarına bu eğitimi verebilecek olanlar) için ideal bir seçenektir. Bire bir ortamda çocuğun becerilerini kendi hızına göre geliştirmesine yardımcı olmak sadece mümkün olmakla kalmaz, aynı zamanda çocuğun özel ilgi alanlarına, yeteneklerine ve karşılaştığı zorluklara odaklanmak da mümkündür.
Otizmli çocuklar nörotipik akranlarından farklı öğrenirler. Öğretme seçeneklerinden oluşan bir “araç seti”ne sahip bir eğitmen, genellikle otistik bir çocuğun özel yeteneklerinin kilidini açmak için doğru aracı bulabilir.
Elbette özel sanat eğitiminin en büyük dezavantajı maliyettir. Piyano derslerinin maliyeti saat başına 60 dolara kadar çıkabilir ve otistik bir çocukla çalışabilecek bir piyano öğretmeni daha da fazla ücret alabilir.
Öte yandan, çoğu ebeveyn veya veli, eğer bu yola gidecek zamanları ve mizaçları varsa, bir çocukla çizim, resim yapma ve şarkı söyleme konusunda çalışma becerisine sahiptir.
Bir Çocuğun Sanatı Keşfetmesine Yardımcı Olacak İpuçları
Öğretim yönteminin seçimi büyük ölçüde çocuğun yeteneklerine, ilgilerine ve davranışlarına ve ailenin kendi bütçesine, müsaitliğine ve becerilerine bağlı olacaktır. Ancak otistik bir çocuğun herhangi bir sanat deneyiminden en iyi şekilde yararlanmasını sağlamanın yolları vardır.
- Asla beceriksizliği varsaymayın . Çocuğun sözel yetenekleri veya davranışları onun sanatsal potansiyeli ile hiçbir ilişki taşımamaktadır. Sözsüz otistik insanlar uluslararası üne sahip görsel sanatçılar, şarkıcılar ve müzisyenler haline geldiler.
- Bir modeli “renklendirmek” veya yeniden yaratmak yerine yaratıcı ifadeyi tercih edin . Eğitmenlerin boyama sayfalarını ve boya kalemlerini dağıtması veya herkesin aynı projeleri tamamlamasını sağlamak daha kolay olsa da, otistik bir çocuğun kendi konusunu, renklerini ve aracını seçmeye teşvik edilmemesi için hiçbir neden yoktur. Ayrıca sanatsal ifadeyi standartlaştırmadan da sosyal iletişim hedeflerine ulaşılabilir.
- Mümkün olduğunda katılımı destekleyin . Katılımın bir seçenek olmadığı zamanlar olsa da çoğu durumda doğru destekle bu başarılabilir.
- Çocuğunuza bir avantaj sağlayın . Eğer otistik bir çocuk müziğe ilgi duyuyorsa, ona müzik dersi vermek için dördüncü sınıfa kadar beklemeyin. Zamanı geldiğinde nörotipik akranlarına katılmaya hazır olabilmeleri için onları erkenden başlatın. Aynı şey pastel boya tutmak, makasla kesmek ve sanata katılmak için ihtiyaç duyacakları diğer beceriler için de geçerlidir.
- Sanat müzeleri, müzik mekanları ve tiyatrolardaki programlardan yararlanın . Engellilere yönelik sanat programı sunuluyorsa çocuğu alın. Deneyim ilk seferde ideal olmasa bile çocuk seyircilerin arasında oturmanın, bir atölye çalışmasına katılmanın veya başka bir şekilde topluluk sanatlarıyla uğraşmanın ne demek olduğunu öğrenmeye başlayacaktır.
- Evde sanatsal malzemeler bulundurun. İster boya kalemleri ve kağıt, ister elektrikli klavye, ister sanat araştırmaları için tam gelişmiş bir “merkez” olsun, otistik bir çocuğun keşfedebileceği materyaller mevcuttur. Her ikinizin de keyif aldığı projeler üzerinde birlikte çalışın, böylece çocuk, zamanı paylaşmanın olumlu bir yolu olarak sanat deneyimini yaşayabilir.
ceviri reyyan sabir
https://www.verywellhealth.com/helping-autistic-child-with-artistic-skills-5181136
Yazan: Lisa Jo Rudy
Rudy, otizm konusunda uzmanlaşmış bir yazar, danışman, yazar ve savunucudur. Çalışmaları The New York Times ve Autism Parenting Magazine’de yayımlandı.