Erken Çocuklukta Jest Gelişimi

Elif Meryem Ünsal

Günümüzde jest araştırmaları gelişimsel psikolojinin ve antropolojinin sınırlarını aşarak dil ve konuşma bozuklukları alanına taşmıştır. Hem tipik hem de atipik dil gelişimi gösteren popülasyonlarda yapılan çalışmalar dil ve konuşma terapisi alanı açısından önemli noktalara isabet etmektedir. Erken dönemde üretilen jestlerin ileri dönemdeki dil becerilerinin güçlü bir işaretçisi olduğu, hatta dil gecikmesi riski taşıyan çocukları belirlemekte kullanılabileceği gösterilmiştir. Jestler; gösterme jestleri, sembolik jestler ve uzlaşılmış jestler olarak üç grupta incelenmektedir. Gösterme jestleri edinim yaşı ve ortaya çıkış biçimi açısından evrensel özellikler gösterirken, sembolik jestler ve uzlaşılmış jestler dile ve kültüre özgü nitelikler taşır. Özellikle gösterme jestleri sonraki dil gelişimi açısından önemli bir yordayıcıdır. Yaygın kanının aksine çocukların erken dönemde jest kullanarak iletişim kurması ileri dönemdeki sözel dil becerilerini ketleyici değil, yeni sözcükler ve dilbilgisel yapıların ediniminde kolaylaştırıcıdır. Ailelerin çocuklarıyla etkileşimleri sırasındaki jest kullanımı çocukların hem jest hem de sözel dil modalitesindeki çıktılarını olumlu etkilemektedir. Dil değerlendirmelerine jestlerin dâhil edilmesi hem dil gelişimi açısından riskli grupların saptanmasında etkili olacak hem de dil gelişimi için gerekli bilişsel becerilerin durumu hakkında bilgi sağlayacaktır. Ayrıca dil terapilerinde jestlerin, jest ve sözcük birleşimlerinin terapi hedefi olarak eklenmesi dil becerilerinin gelişiminde olumlu rol oynayacaktır.

Giriş
Geçtiğimiz son 50 yılda dil edinimini ve gelişimini inceleyen çalışmaların odağında söz öncesi dönemdeki iletişim davranışları ve bunların dilbilgisel yapılar ile ilişkisi yer almaktadır (Werner ve Kaplan, 1963; Bates ve ark, 1979; McNeil, 1992; Tomasello, Carpenter ve Liszkowski, 2007; Maatta ve ark., 2016). Özellikle de jestlerin dil gelişimi ile yakın bir ilişkide bulunduğu yönünde çok sayıda araştırma bulgusu mevcuttur (Iverson ve
Goldin-Meadow, 2005; Özçalışkan ve Hodges, 2017). Hem jestlerin hem de dil olgusunun altında insan iletişimine özgü bilişsel özelliklerin yattığı (Tomasello ve ark., 2007; Liszkowski, 2010), bu nedenle de insan iletişiminde çok geniş ve kritik bir yere sahip olduğu, ayrıca bilişsel süreçlerde de destekleyici/kolaylaştırıcı bir işleve sahip olduğu gösterilmiştir (Özçalışkan ve Goldin-Meadow, 2005b; Iverson ve Goldin-Meadow, 2005). Bu derlemede jest araştırmalarında geçmişten günümüze temel alınan kuramsal çerçevelere, 0-36 aylar arasını kapsayan erken çocukluk döneminde jest gelişimine, jestlerin dil gelişimindeki rolüne
ve dil müdahaleleri açısından önerilere yer verilecektir.

Makalenin Tamamı İçin : http://static.dergipark.org.tr:8080/article-download/4046/ef55/65a6/5d2b18835441c.pdf?

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir