Otizm ile İlgili Yapılan Lisansüstü Tezler Üzerine Bir İçerik Analizi

Süreyya Dedeoğlu – Yrd. Doç. Dr. Gözde Yüksel

Özet
Bu çalışma, otizm alanıyla ilgili YÖK Ulusal Tez Merkezinde indekslenen tezlerin çeşitli değişkenler açısından incelendiği bir içerik analizi çalışmasıdır. Bu amaçla otizm alanı ile ilgili olan ulaşılabilir 100 adet tez incelenmiştir.

Araştırma sonuçları alt problemlere göre düzenlenmiş, frekans ve yüzde tablosu olarak betimsel bir biçimde sunulmuştur. Çalışmanın sonucunda, otizm alanında yapılan tezlerin yarısından fazlasının yüksek lisans tezi olduğu, YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde ulaşılabilir en eski tez 1990 yılına ait olduğu, 1990-2016 yılları arasındaki 26 yıllık sürede, otizm alanı ile ilgili en çok tezin 2015 yılında yapıldığı, tezlerin araştırmacının cinsiyetine göre dağılımına bakıldığında büyük çoğunluğu kadın araştırmacıların oluşturduğu, yapılan tezlerin üniversiteler ve illere göre dağılıma bakıldığında, Marmara Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesi ile İstanbul, Eskişehir ve Ankara illerinin tezlerin en çok yapıldığı üniversite ve iller olarak ön plana çıktığı, yapıldığı enstitülere göre dağılımına bakıldığında tezlerin büyük bir bölümünün Eğitim Bilimleri Enstitüsü’nde yapıldığı, Otizm alanında yapılmış olan tezlerin konuları bakımında en fazla eğitim ve öğretim alanında yapıldığı, ulaşılan tezlerin büyük çoğunluğu “nicel yöntemler” kullanılarak yapılıp, tezlerin büyük çoğunluğunda ” ölçek, gözlem formu, görüşme formu, bilgi formu, test ve veri toplama formu ” veri toplama aracı olarak kullanıldığı, otizm alanı ile ilgili deneysel desen kullanılarak yapılan tezler incelendiğinde “otizmli çocuklar ve otizmli çocuğa sahip ebeveynler” örneklem (çalışma) grubunun çoğunluğunu oluşturduğu belirlenmiştir.

Ülkemizde, çocuklarında otistik bozukluk olan ya da bu riski taşıyan ailelerin eğitime olan gereksinimleri göz önüne alındığında, bu alanda yapılan çalışmalara ne kadar çok ihtiyaç duyulduğu ve bu çalışmaların ne kadar önemli olduğu açıkça görülmektedir. Otistik çocukların, bireysel farklılıklarını dikkate alan öğretim uygulamaların desteklenmesi, yeni araştırmaların yapılması ve sonuçlarının karşılaştırılması, yeni bakış açıları geliştirecek ve literatüre katkı sağlayacaktır.

Anahtar Sözcükler: Otizm, İçerik Analizi, Lisans Üstü Tezler.

CONTENT ANALYSIS STUDY THAT HAS BEEN CONDUCTED ON THESISES RELATED TO FIELD OF AUTISM

Abstract

This is a content analysis study in which thesis related to autism indexed at Council of Higher Education (CHE) National Thesis Center has been examined in terms of different variations. For this reason, one hundred thesis related to autism has been examined. Results of the research have been organized according to sub-problems and have been displayed in a descriptive way in frequency and percentage charts. At the end of the study, it has been determined that more than half of researches about autism are master thesis, the oldest available thesis at CHE National Thesis Center is in the year 1990, during 26 years between 1990-2016 most of thesis studies related to autism was conducted in 2015, in terms of gender of researchers most of the researchers has been women, Marmara University and Anadolu University and İstanbul, Eskişehir and Ankara has come into prominence in terms of cities and universities in which most of the thesis has been conducted, in point of institutes most of

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi
Journal of Research in Education and Teaching Ağustos 2017 Cilt: 6 Sayı: 3 Makale No: 38 ISSN: 2146-9199

the thesis has been carried out at Educational Sciences Institutes, the most of thesis has been done in education from the point of view of topic, most of the thesis that are available has been carried with quantitative analysis, as data collection tools “scale, observation form, interview form, information form, test and data collection form” has been used, in the thesis using experimental design “ autistic children and parents having autistic children” have been the most of the experimental group. When the training requirement of families who have autistic children or have this risk is taken into account, need for studies conducted in this area and importance of these studies are seemed clearly. Supporting education applications concerning individual differences of autistic children, conducting new researches and comparing results are going to bring new perspectives and contribute to the literature.

Keywords: Autism, Content Analysis, Master Thesises.

Araştırmanın Amacı ve Önemi


Otizmin akademik anlamda birçok alana girmesiyle birlikte ülkemizde otizm alanında yapılan tezlerin sayısı her geçen yıl artmaktadır. Bu yönüyle otizm alanında yapılan tezlerin incelenmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmanın amacını; Otizm alanıyla ilgili YÖK Ulusal Tez Merkezinde indekslenen tezlerin, çeşitli değişkenler açısından incelenmesi oluşturmuştur. Bu amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara cevaplar aranmıştır.
1) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin yayın türlerine göre dağılımı nedir?
2) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin yayın yıllarına göre dağılımı nedir?
3) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin araştırmacı cinsiyetine göre dağılımı nedir?
4) Türkiye’de Otizm alanı ile yapılan tezlerin yürütüldükleri üniversitelere göre dağılımı nedir?
5) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin yürütüldükleri enstitülere göre dağılımı nedir?
6) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin yapıldıkları illere göre dağılımı nedir?
7) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin konularına göre dağılımı nedir?
8) 8.Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin araştırma yöntemine göre dağılımları nedir?
9) Türkiye’de Otizm alanı ile ilgili yapılan tezlerin veri toplama aracına göre dağılımı nedir?
10) Türkiye’de Otizm Alanı ile ilgili deneysel desen kullanılarak yapılan tezlerin (örneklem) çalışma grupları nedir?

BULGULAR ve YORUM

Tablo 1:Otizmle ilgili yapılan tezlerin yayın türüne göre dağılımı

Yayın Türü%
Yüksek Lisans6464
Doktora2020
Tıpta uzmanlık1414
Yan Dal Uzmanlık11
Bilim Uzmanlığı Tezi 1
Toplam100 100

Tablo 1’e göre 100 tezin 64’ü Yüksek lisans tezi (%64) , 20’si doktora tezi (%20), 14’ü tıpta uzmanlık tezi (%14), 1’i yan dal uzmanlık tezi (%1), 1’i bilim uzmanlığı tezi (%1)’dir. Bu sonuca göre otizm alanında yapılan tezlerin yarısından fazlasının yüksek lisans tezi olduğu söylenebilir.

Tablo 2: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Yayın Yıllarına Göre Dağılımı

Tablo 2: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Yayın Yıllarına Göre Dağılımı

Tablo 2’ye göre incelenen 100 tezin 24’ü (%24) 2015 yılında, 17’si (%17) 2013 yılında, 11’i (%11) 2011 yılında, 11’i (%11) 2014 yılında yapılmıştır. 1990-2016 yılları arasındaki 26 yıllık sürede, otizm alanı ile ilgili en çok tezin 2015 yılında yapıldığı görülmektedir.

Tablo 3 Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Araştırmacının Cinsiyetine Göre Dağılımı

Araştırmacının CinsiyetiF %
Erkek3434 
Kadın6666
Toplam100100

Tablo 3’e göre incelenen 100 tezin 34’ü (%34) erkek araştırmacılar tarafından, 66’sı (%66) kadın araştırmacılar tarafından yapılmıştır. Bu sonuca göre kadın araştırmacıların erkek araştırmacılara göre otizm alanına daha fazla ilgi gösterdikleri söylenebilir.

Tablo 4: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Üniversitelere Göre Dağılımı

Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Üniversitelere Göre Dağılımı

Tablo 4’e göre tezlerin 27’si (%27) Anadolu Üniversitesi’nde, 13’ü (%13) Marmara Üniversitesi’nde yapılmıştır. Bu sonuca göre otizm alanıyla ilgili yapılan tezlerin üçte birinden fazlasının bu iki üniversitede yapıldığı görülmektedir.

Tablo 5: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Enstitülere Göre Dağılımı

Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Enstitülere Göre Dağılımı

Tablo 5’e göre tezlerin 46’sı (%46) Eğitim Bilimleri Enstitülerinde, 23’ü (%23) Sosyal Bilimler Enstitülerinde, 16’sı (%16) Tıp Fakültelerinde, 11’i (%11) Sağlık Bilimleri Enstitülerinde,1’i (%1) İletişim Fakültesinde,1’i (%1) Fen Bilimleri Enstitüsüne, 1’i (%1) Güzel Sanatlar Enstitüsünde yapıldığı görülmektedir.

Tablo 6: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin İllere Göre Dağılımı

Tablo 6’ya göre tezlerin 29’u (%29) İstanbul, 27’si (%27) Eskişehir, 12’si (%12) Ankara’da yapılmıştır. Bu sonuca göre otizm alanıyla ilgili tezlerin % 68 ‘inin bu üç şehirde yapıldığı görülmektedir.

Tablo 7: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Konulara Göre Dağılımı

Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Konulara Göre Dağılımı

Tablo 7’ye göre konular 10 başlık altında toplanmıştır. En fazla çalışmanın yapıldığı konular sırayla şu şekildedir; Eğitim ve Öğretim (%61), Psikiyatri (%10), Genetik (%), Psikoloji (%8), Genetik (%7), Çocuk Sağlığı (%4), Spor (%4), Dil Bilimi(%3).Tablo 7’deki sonuçlara göre otizm alanıyla ilgili tezlerin büyük çoğunluğunun Eğitim ve Öğretim alanında yapıldığı görülmektedir.

Tablo 8: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerin Araştırma Yöntemine Göre Dağılımı

Tablo 8’e göre tezlerin 74’ü (%74) nicel araştırma yöntemi, 17’si (%17) nitel araştırma yöntemi, 9’u (%9) hem nicel hem de nitel araştırma yöntemi kullanılarak yapılmıştır. Bu sonuca göre otizm alanıyla ilgili tezlerin %70’ten fazlasının nicel araştırma yöntemlerinin kullanılarak yapıldığı görülmektedir.

Tablo 9: Otizmle İlgili Yapılan Tezlerde Kullanılan Veri Toplama Araçlarının Yüzdelik Dağılımı

Tablo 9’a göre tezlerde 40 (%22,59) ölçek, 18 (%10,16) gözlem formu, 18 (%10,16) görüşme formu, 18 (%10,16) bilgi formu, 16 (%9,03) test, 16 (%9,03) veri toplama formu, 12 (%6,77) video analizi, 9(%5,08) değerlendirme formu, 9(%5,08) tıbbi test, 9 (%5,08) anket, 7(%3,95) doküman analizi, 1 (%0,56) süre kaydı tekniği, 1 (%0,56) ses kaydı, 1 (%0,56) kontrol formları, 1 (%0,56) olay kaydı formları, 1 (%0,56) performans formları veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Bu verilere göre otizm alanıyla ilgili yapılan tezlerin büyük çoğunluğunda ( %71,13) veri toplama aracı olarak ölçek, gözlem formu, görüşme formu, bilgi formu, test ve veri toplama formu kullanılmıştır.

Tablo 10: Otizmle Alanı İle İlgili Deneysel Desen Kullanılarak Yapılan Tezlerin Örneklem (Çalışma ) Grubuna Göre Dağılımı

Tablo 10’a göre tezlerin örneklem (çalışma) gruplarının 59’unu (%41,54)
(%11,26) otizmli çocuğa sahip ebeveyn, 13’ünü (%9,15) normal gelişimli çocuk, 11’ini (%7,74) otizmli hastalar, oluşturmaktadır. Bu sonuca göre otizm alanı ile ilgili deneysel desen kullanılarak yapılan tezlerin örneklem (çalışma) gruplarının yarısından fazlasını (%69,69) otizmli çocuklar ve otizmli çocuğa sahip ebeveynler oluşturmaktadır.

SONUÇ VE ÖNERİLER

Bu çalışma, otizm alanıyla ilgili YÖK Ulusal Tez Merkezinde indekslenen tezlerin, çeşitli değişkenler açısından incelenmesi üzerine bir içerik analizi çalışmasıdır.
Araştırmanın bu bölümünde elde edilen bulgulara dayalı olarak ulaşılan sonuçlar belirtilmiş ve bu sonuçlara ilişkin olarak bazı öneriler sunulmuştur

Araştırmada;

  1. Araştırmada otizm alanında yapılan 100 tezin % 64’lük bölümü yüksek lisans tezi olduğu,
  2. YÖK Ulusal Tez Merkezi’nde ulaşılabilir en eski tez 1990 yılına aittir.1990-2016 yılları arasındaki 26yıllık sürede, otizm alanı ile ilgili en çok tezin 2015 yılında yapıldığı,
  3. Otizm alanında yapılan tezlerin araştırmacının cinsiyetine göre dağılımına bakıldığında büyük çoğunluğu kadın araştırmacılar oluşturduğu ve bu sonuca göre kadın araştırmacıların erkek araştırmacılara göre otizm alanına daha fazla ilgi gösterdiği,
  4. Otizm alanında yapılan tezlerin üniversiteler ve illere göre dağılıma bakıldığında, Marmara Üniversitesi ve Anadolu Üniversitesi ile İstanbul, Ankara ve Eskişehir illerinin tezlerin en çok yapıldığı üniversite ve iller olarak ön plana çıktığı,
  5. Tezlerin, yapıldığı enstitülere göre dağılımına bakıldığında, otizm alanıyla ilgili yapılan tezlerin büyük bir bölümünün Eğitim Bilimleri Enstitüsünde yapıldığı,
  6. Otizm alanında yapılmış olan tezlerin konuları bakımında en fazla eğitim ve öğretim alanında yapıldığı,
  7. Ulaşılan tezlerin büyük çoğunluğu “”nicel yöntemler” kullanılarak yapılıp, tezlerin büyük çoğunluğunda ( %71,13) veri toplama aracı olarak “ölçek, gözlem formu, görüşme formu, bilgi formu, test ve veri toplama formu ” veri toplama aracı olarak kullanıldığı,
  8. Otizm alanı ile ilgili deneysel desen kullanılarak yapılan tezler incelendiğinde ” otizmli çocuklar ve otizmli çocuğa sahip ebeveynler ” örneklem (çalışma) grubunun yarısından fazlasını (%69,69) oluşturduğu sonuçlarına varılmıştır

Öneriler

Araştırmada, tezlerin yapıldığı enstitülere göre dağılımına bakıldığında, otizm alanıyla ilgili yapılan tezlerin büyük bir bölümünün Eğitim Bilimleri Enstitüsünde yapıldığı görülmektedir. Tıp alanında yapılan çalışmalar ve Eğitim Bilimleri Enstitüsünde yapılan çalışmaların yüzdelerine bakıldığında çıkan sonuçların bu alanda yapılan çalışmalara ne kadar çok ihtiyaç duyulduğunu açıkça göstermektedir.

Ülkemizde, çocuklarında otistik bozukluk olan ya da bu riski taşıyan ailelerin eğitime olan gereksinimleri göz önüne alındığında, bu alanda yapılan çalışmalara ne kadar çok ihtiyaç duyulduğu ve bu çalışmaların ne kadar önemli olduğu açıkça görülmektedir. Bu araştırmadan yola çıkarak yeni çalışmaların bu yönde üretilmesi ve ilerletilmesi önerilmektedir.

Otistik çocukların, bireysel farklılıklarını dikkate alan öğretim uygulamaların desteklenmesi, yeni araştırmaların yapılması ve sonuçlarının karşılaştırılması, yeni bakış açıları geliştirecek ve literatüre katkı sağlayacaktır. ”

Tam Metin :

Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi
Journal of Research in Education and Teaching Ağustos 2017 Cilt: 6 Sayı: 3 Makale No: 38 ISSN: 2146-9199

http://www.jret.org/FileUpload/ks281142/File/38.sureyya_dedeoglu.pdf

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir