ile: Abby Wynne
Yakın zamanda yeni bir terapiyi anlatan bir e-posta aldım. Açıklamada şunlar belirtildi: “Bu terapi, Psikodinamik Terapi, Doğu tıbbı, Arketip/Derinlik Psikolojisi, Transpersonal Psikoloji, Anlatı ve Post-Modern Sistemler Teorisi, Enerji Psikolojisini içeren, şifa ve dönüşüm için zihin/beden, psikospiritüel, enerjik, bilince dayalı bir çerçevedir. ve alternatif tedaviler”.
İtiraf ediyorum; Güldüm (ve bunu yazan kişiden özür dilerim!). Kalbim şöyle dedi: “İçsel çalışma için ihtiyacınız olan tek şey, enerjilerin farkındalığı artı düşünce kalıplarının anlaşılmasıdır. Neden onu etiketlemeniz gerekiyor? Ama gerçek şu ki, zihnimize o kadar bağlıyız ki, kendimize “evet bu olabilir/tamamdır, işe yaramalı/olabilir/çalışacak ve bu da budur” deme iznini vermeden önce etiketlere, yapıya, doğrulamaya ve kanıtlara ihtiyacımız var. İhtiyacım var çünkü işe yaradığına dair kanıt var”.
Peki ya Freud ve Jung’un tekniklerinin çığır açıcı olduğu ve henüz kanıtlanmadığı günlere geri dönseydik? Halen incelenmekte, eleştirilmekte ve güncel bir film adına “tehlikeli bir yöntem” olarak mı değerlendirilmektedir? O halde Transpersonal, Psikodinamik, Arketipsel/Derinlik Psikolojisinin bir adı olmadan kişisel içsel çalışmalarımızı nasıl yürütebilirdik?
Psikoterapiden önce Şamanizm vardı. Mircea Eliade, 1964 yılında dünya genelindeki yerli halklardaki kalıpları fark edip isimlendirme ihtiyacı hissedene kadar buna bir isim verilmemişti. 1964 yılı çok uzun zaman önce değildi ama “şamanizm” zamanın başlangıcından beri vardı.
Şamanizmin özünün her türlü şifa çalışmasının temelinde yattığına inanıyorum. Bu yazıda psikoterapide şamanizmin özünü ortaya çıkarmayı amaçlıyorum. Her ikisini de uygulayan Jay Horwitz’e göre: “Şamanizm psikoterapi değildir. Psikoterapide ilişki terapist ile danışan arasındadır. Şamanizmde ilişki, şaman uygulayıcısı ile ruhlar ve danışan arasındadır.”
Bana göre insanların inanacak bir şeye, dünyanın ve evrenin nasıl çalıştığını ve nereye uyum sağladıklarını anlamlandıracak bir şeye ihtiyacı var. Şamanizm bunu Ruh/Kaynak Enerji/Tanrı ile doğrudan ve deneyimsel bir bağlantıyla sağlar. Bu yolu izlersek hayatın neresine, neden, nasıl yerleştiğimize dair hiçbir soru kalmaz. Ruh ile doğrudan bağlantı kurmak güçlendiricidir ve insanların kurumlar, ülkeler ve toplumlar tarafından yönetilmesi için bu model işe yaramaz. Medeniyetlerin inşası, gücün içeriden alınması ve kontrol etmek isteyenlere verilmesi sürecinde insanoğlunda büyük bir Ruhsal kopuş yaşanmıştır. Deneyimsel maneviyat tabuydu ve insanlar bunu açık havada uyguladıkları için yakalanıp kazığa bağlanarak yakılıyordu. Bugün bile psikoterapi çevrelerinde danışanlarınızla maneviyat hakkında konuşmanın uygun olup olmadığı konusunda tartışmalar devam etmektedir.
“Uygar toplumun” kendisini doğayla derin bir bağlantının ve deneyimsel bir yolun üzerinde gördüğünü, bu nedenle uygarlığın yerli Aborjinleri, kabile Afrikalılarını, Yerli Amerikalıları küçümsediğini ve onları ortadan kaldırmaya çalışacak kadar ileri gittiğini biliyoruz. İnsanlar ancak şimdi Ruh’la bağlantının bize neşe, mutluluk ve yaşamla bağlantı getiren şey olduğunu kabul ediyorlar. Ve aslında, insanlar uyandıkça toplum 2012’de çöküyor.
Şamanizm ve Psikoterapi
Freud ve Jung psikolojinin kurucu babaları olarak kabul edilmektedir. Freud daha çok düşünce ve davranışların yorumlayıcısı ve sınıflandırıcısıyken, Jung ruhun iç ve dış dünyalarından gelen enerjik deneyimlerin gel-gitlerine daha açık görünüyordu. Freud çoğunlukla zihinden, mantıksal yoldan çalışıyordu ve Jung, Şamanın deneyimsel yoluna benzer şekilde deneyimle, enerjiyle bağlantı kurmaya daha açıktı. Jung, delirmeye başladığını hissettiği bir şaman inisiyasyon deneyimi yaşadı; bu noktada hayattan çekildi ve başka bir dünyanın derinliklerine daldı. Onun “Kırmızı Kitabı” yolculuklarının karmaşık ayrıntılarını yakalıyor; vizyonlarında deneyimledikleri mandalaları, yazılı kelimeleri ve tamamı renkli görüntüleri içeriyor. Deneyimleri hakkında konuştuğunda, hayal ettiğimizden çok daha büyük enerjilere bağlanma ve onlarla etkileşim kurma yeteneğine sahip olduğumuza inandığını söyledi. Bu, başka bir isimle şamanizmdir. Kendi davranış kalıplarına sahip olan enerjilerin bu ilkesi, Jung’un Arketip Psikolojisinin temelini oluşturur.
Jung, şamanlığa inisiyasyon sürecini “Anılar, Düşler, Yansımalar” adlı kitabında anlatmıştır. O zamanlar yaşadığı şeyin bu olduğunu bilmiyor olabilir ama “Psikoterapinin Şamanı” olarak tanındı ve öğrencileri ona yüzüne bile böyle hitap etti. Daha sonraki yıllarda Jung, yerli şamanizmi incelemek için dünyayı dolaştı. Jung, belirgin farklılıklarına rağmen hem şamanizmin hem de analitik psikolojinin ruhun iyileşmesi ve büyümesine odaklandığını fark etti. Jung, batı dünyasının manevi durumunun “ruh kaybından” ve dünyanın geri kalanından kopukluğundan kaynaklandığı yorumunu yaptı” [Sandler]. “Bazen arketipsel psikolojinin, rüyalar, vizyoner durumlar ve din olguları konusunda ortak bir ilgiye sahip olan şamanizmin modern bir kolu olduğu anlaşılıyor” [TePaske].
Jung’un çalışmaları Psikolojinin diğer alanlarına derinlemesine yerleşmiştir. Jung’un yakın zamanda vefat eden öğrencisi James Hillman, ruhun görüntüleri en iyi nasıl anladığını yazdı. Ruhun, “Rüyaların Yeraltı Dünyası”ndan gelen görüntüler (rüyalara benzer) aracılığıyla iletişim kurarak sorunların üstesinden gelebileceğini belirtti. Bunun, cevaplar için Şamanik Aşağı Dünyaya yolculuk yapmakla eşdeğer olduğu söylenmiştir.
Jung’un meslektaşı Otto Rank, Psikoloji alanında mitolojilere, sanata ve hikayeye çok meraklıydı. “Burada ve şimdi” ile çalıştı; seansları şu anda odada bulunan enerjilerin farkına varmayı ve onlarla doğrudan çalışmayı içeriyordu. Ayrıca insanların kendilerinden daha büyük bir şeye bağlı olmaları gerektiğini de fark etti. Şöyle diyor: “Yaşam korkusu olarak adlandırdığımız doğum korkusu, bana aslında izole bir birey olarak yaşamak zorunda kalma korkusu gibi geliyor, tam tersi bireyselliği kaybetme korkusu (ölüm korkusu) değil. Ancak bu, birincil korkunun bütünden ayrılma korkusuna, dolayısıyla bireyselleşme korkusuna tekabül ettiği anlamına gelir; bundan dolayı buna yaşam korkusu adını vermek istiyorum, her ne kadar daha sonra bu varlığın kaybı korkusu olarak görünse de. ölüm korkusu, yeniden bütün içinde çözülme korkusu olarak pahalıya satın alınmış bireysellik.”
Gestalt Psikoterapisinin kurucusu Fritz Perls, Otto Rank’tan büyük ölçüde etkilenmiştir. Gestalt İki Sandalye Tekniği Gestalt’ın tipik bir örneğidir; burada ve şimdiyle, odadaki enerjiyle çalışır. Odaya boş bir sandalye getirilir ve danışan babasının, annesinin ya da ilişki sorunu yaşadığı herhangi birinin yerine boş sandalyeye hitap eder. Müşteri daha sonra sandalyeye oturur ve o kişi olur, ardından onun yerine yanıt verir. Bunun bir rol oyunu olmadığı anlaşıldı; kişinin enerjisinin bir şekilde mevcut olduğunu ve danışan aracılığıyla konuştuğunu. Terapist ve danışan tanık olurlar ve yeni gerçekleri öğrenebilirler, o kişinin davranışlarına dair yeni bir anlayış kazanabilirler ve çoğu zaman o kişi fiziksel olarak orada olmadan da bir çözüme ulaşılabilir.
Bu, Virginia Satir’in Aile Yeniden Yapılanma Terapisi ile daha da derinleşiyor. Bir odada mekânsal olarak düzenlenmiş yabancı gruplar, hiç tanışmadıkları bir ailenin teyzesi, amcası, babası, erkek kardeşi “olur”. Ailedeki insanlar vefat etmiş olsa bile, eğer iyileşmeye ihtiyaç duyan hikayenin ayrılmaz bir parçasıysa, insanlardan kendilerini temsil etmelerini istedi. “Aile üyeleri” arasında etkileşim gerçekleştiğinde, o ailenin gerçek dinamiğini değiştiren ve böylece ailedeki çatlakları iyileştiren enerjik değişimler meydana geldi. Dikkat çekici bir şekilde, aile içi ölümler nedeniyle bilgi eksikliği yaşanan hikayelerdeki boşlukların, insanlara rollerinin enerjisiyle verilen “mesajlar” yoluyla doldurulduğu tespit edildi. Ve yabancıların aile üyelerini oynaması durumunda, katılımcının o kişi hakkında ilk elden bilgisi olmamasına rağmen, aile üyesinin özellikleri rol oynama sırasında mevcuttu.” [Franke] Ailenin Yeniden İnşası artık Aile Dizimi Terapisi olarak adlandırılıyor ve bu çalışmanın ve Gestalt çalışmasının bir şaman ile enerjik bir varlık arasındaki etkileşimle çok güçlü bir şekilde yankılandığını görmek çok açık.
Carl Rogers tarafından ortaya konduğu üzere danışmanlık için gerekli olan üç ‘Temel Koşul’, koşulsuz olumlu saygı, uyum ve empatidir. Bu koşullar sağlanırsa terapist özünde bir alan yaratır ki bunun şamanik çalışmadaki kutsal alana benzer olduğuna inanıyorum. Danışmanlığın öncülerinden biri ve son derece manevi bir adam olan Brian Thorne şöyle yazıyor: “Terapist ile danışan arasında zaman zaman mistik bir bilinç durumuna ulaşılıyor gibi görünüyor. Bu, büyük potansiyele sahip iyileştirici ajanların salındığı bir alan açıyor.” Şamanik çalışma da kutsal alanda, yargılamadan ve sonuca bağlanmadan, sempati yerine empatiyle gerçekleştirilir. Alanın yaratılması tek başına şifa enerjilerinin içeri girmesine izin verir. Ben şahsen bunun danışmanlıkta nadir olduğuna inanıyorum çünkü birçok danışman, eğer kendi içsel çalışmalarını yapmamışlarsa, temel koşulları yaratmakta zorluk çekerler. Bir terapistin bu tür şeyleri gerçekten anlayabilmesi ve sağlayabilmesi uzun zaman alır ve çok fazla içsel çalışma gerektirir.
Bu bizi şimdi nereye bırakıyor?
Yukarıdaki örneklerden de anlaşılacağı üzere psikoloji ile şamanizm arasında derin bağlantılar vardır ve pek çok ortak noktaya sahiptirler. Her ikisi de insan ruhuyla çalışır. Her ikisi de terapinin sonucuna bağlı kalmadan danışanlarına şifa sağlar. Hem şaman hem de psikoterapist, danışanlara ruhun iyileşme sürecinden geçmeleri için alan sağlar. Ve hem şamanik uygulayıcılar hem de psikoterapistler, danışanlarının iyileşme sürecini kolaylaştırabilmek için kendilerini iyileştirme sürecinden geçmek zorundadırlar.
Gördüğüm kadarıyla ikisi arasındaki temel fark, Şamanizmin bir meslek, bir çağrı olması ve şamanlığa inisiyasyonun, insanlar onu aramadıklarında da başına gelebilmesidir. Bir psikoterapist veya psikolog, ihtiyaç bilinçdışı zihinden gelse bile bilinçli olarak bir çalışma yolu seçer; mutlaka bir başlatma sürecinin söz konusu olması gerekmez. Ne yazık ki birçok terapist kişisel çalışmalarının derinliklerine inmiyor ve bu süreçte bir şifacıya dönüşmüyor. Bazıları bunu yapıyor ve giderek daha fazla kişi şifa dönüşümlerinde onları desteklemek için şamanizme yöneliyor.
2012 yılı kalplerimizde korkudan çok sevgiyi taşımanın zamanıdır. Şifacılar olarak (her ikisi de şamanik uygulayıcılar ve psikoterapistler), danışanlarımıza daha iyi yer açabilmek için, harekete geçmemizin ve çevrilmemiş taş bırakmamak için kişisel çalışmamızı güç ve cesaretle yapmamızın zamanı geldi. Onlara bunu borçluyuz. Yaptığımız işin etiketleri, isimleri işin kendisi kadar önemli değil.
Kaynak: https://networkmagazine.ie/articles/linking-shamanism-and-psychotherapy
About the Author
