19 Haziran 2019 | Engelli Yaşamı | Genel
Bu yazı, katkıda bulunanlarımızdan biri olan Brenda Kimble tarafından yazılmıştır. Otizm, doğumda belli olan nörolojik bir bozukluktur ve bu durumun nedenleri şu anda bilinmemektedir. Semptomlar arasında sosyal işlev bozukluğu, kompulsif ve tekrarlayan davranışlar, duyusal hassasiyet ve sözlü iletişim eksikliği yer alır. Geleneksel tedavi tipik olarak, bir ödül ve sonuç sistemi yoluyla olumsuz eylemleri değiştiren davranış değişikliğini içerir.
Otizm spektrumundaki insanlar için sanat, bireylerin kendilerini ifade etmelerini teşvik etmek için mükemmel bir araçtır. Otizm spektrum bozukluğu (ASD) olan çocuklar ve yetişkinler görsel düşünürler olduğundan, sanat onların nasıl hissettiklerini ve dünyayı nasıl gördüklerini iletmenin doğal bir yoludur.
OSB’li kişiler çizim, boyama, kil heykelleme veya diğer uygulamalı yollar aracılığıyla çevreye dair anlayışlarını resimli olarak paylaşabilirler. Bu, bireylere dünyayı uzlaşmacı, duyusal ve sınırsız bir şekilde işleme şansı verir.
Sanat terapisi neden otizm spektrumundaki insanlarla çalışmanın geçerli bir yoludur?
Otizm spektrumundaki bireylerin çoğu sosyal ve sözlü iletişimde zorluk çeker. Bazıları sözsüzdür, bazıları ise konuşmayı sürdürmeyi zor bulur ve başkalarının beden dilini ve yüzlerini başarılı bir şekilde okuyamazlar.
Sanat terapisi, OSB’li kişilerin halihazırda görsel zekaya sahip beyinlerini sanatsal medya aracılığıyla iletişim kurmak için kullanmalarına olanak tanır. Görüntüleri ve görsel verileri kaydedebilir, fikirleri ifade edebilir ve sözlü olarak yapamadıkları anıları işleyebilirler.
Genellikle birisinin sözsüz olması veya sınırlı sözel yetenekleri olması nedeniyle zeki olmadığı varsayılır, ancak bu doğru değildir ve adil değildir. Ancak bu damgalanma nedeniyle bu bireyler sanatla ya da diğer ifade yollarıyla karşılaşamayabilir. Sanat terapisi, otizmli insanlara, mutluluk ve başarıyı bulabilecekleri rahat bir ortamda iletişim becerilerini başka bir şekilde geliştirme şansı verir.
Sanat terapisi otizm spektrumundaki çocuklara nasıl yardımcı olabilir?
Düzenli sanat terapisi oturumları, öğrencilerin okulda ve evde akran ve aile etkileşimi kurmalarına, özgüven geliştirmelerine ve duygularını kontrol etmelerine yardımcı olur. Çeşitli sanat malzemelerine aşina olmak aynı zamanda çocuğun daha güçlü ince ve kaba motor becerileri geliştirmesine yardımcı olur ve alışılmadık durumlarda ona daha fazla esneklik sağlar. Bu terapi bir sanat dersiyle aynı değildir ancak daha çok bir kendini ifade etme biçimi olarak bir sanat ortamının araştırılmasıdır.
Bu eşsiz terapi aynı zamanda OSB’li çocukların duygularını muhtemelen daha önce yapamadıkları bir şekilde aktarmalarına da olanak tanır. Fırça veya kalem tutmak, boncuk dizerek veya kil kalıplayarak kolye yapmak, kontrol duygusu sağlar ve ustalığa ulaşmaya yardımcı olur. Sanat terapisine katılan birçok çocuk, eserlerini arkadaşlarına ve ailelerine gururla sergiliyor.
Çoğu sanat terapisi seansı bire bir olsa da grup ortamında da gerçekleşebilir. Sınırlı sanat malzemelerine sahip olmak, çocukların akranları arasında paylaşma, sıra alma ve sosyal becerilerini geliştirme konusunda pratik yapmalarına olanak tanır.
Tek bir sanat eseri üzerinde işbirliği içinde çalışmak aynı zamanda akran ilişkilerini de geliştirir. Bu tür bir ortamda, bir çocuk bir şeyler çizer ve resim bir sonraki kişiye aktarılır, o da herkes kendi payına düşene kadar çalışmaya katkıda bulunur. Bu aktivite çocukların etraflarındakileri tanımalarına ve başkalarının ve onların projeye katılımlarının daha fazla farkına varmalarına olanak tanır.
Sanat, ister yaratıyor olun, ister izliyor olun, duygusaldır. Sanat terapisi, OSB’li çocukların yapılandırılmış bir durumda duygularını tanımalarına ve kontrol etmelerine olanak tanır. Otizm spektrumundaki pek çok kişide dürtü kontrolü eksikliği vardır ve kolaylıkla aşırı uyarılabilirler. Sanat terapisi katılımcıların tetikleyici durumları belirlemesine ve başa çıkma mekanizmaları geliştirmesine yardımcı olur.
Bir çocuk sanat terapisine kaç yaşında başlamalı?
OSB’li bir çocuk sanat terapisine iki veya üç yaşında başlayabilir. Genellikle bunaltıcı ve kafa karıştırıcı bir dünyada, düşünme tarzlarına uygun sorunları çözmek için etkili bir mekanizmadır.
OSB’li bir çocukla sanat terapisine nasıl başlanır?
Otizm spektrumunda olsun ya da olmasın tüm çocuklar farklıdır. Her öğrencinin ihtiyaçlarını karşılamak için tasarlanmış bireyselleştirilmiş bir yaklaşım en iyi sonucu verir. Resim yapmak bir çocuk için uygun olabilirken, dokuma yapmak bir başka çocuk için en iyisi olabilir.
Sanat terapisi seansları yapılandırılmış mı?
Sanat seansları sırasında bir yapıya sahip olmak çok önemlidir. Bazı çocuklar için bir ısınma aktivitesi veya egzersiz onların ortama alışmasına yardımcı olabilir. Ayrıca seansın sonuna doğru ne kadar zaman kaldığını duyurmak, seansı aniden bitirmek yerine çocuğun ne bekleyeceğini bilmesini sağlayabilir ve bu bazen kaygıya neden olabilir.
Sanat terapistleri sanat malzemelerinin sayısını sınırlamanın da faydalı olduğunu bulmuşlardır. Çok fazla seçeneğe sahip olmak bunaltıcı ve aşırı uyarıcı olabilir. Bazı materyaller bazı çocuklarda işe yaramayabilir, dolayısıyla deneme yanılma süreci gerekebilir. Duyusal sorunları olan kişiler, boyaya dokunmak istemedikleri için parmakla boyama konusunda muhtemelen başarılı olamayacaklardır. Ancak bunun yerine uzun saplı bir fırça kullanabilir, pipetle boya üfleyebilir veya renkli kalemlerle çalışabilirler.
Sanat terapistleri OSB’li insanlara nasıl yardımcı olur?
Sanat terapistleri otizm spektrumundaki bireylere aşağıdaki konularda yardımcı olur:
- Sanat terapisti, akranları ve aile üyeleriyle bağ kurmak.
- Doğuştan gelen sanatsal yeteneğin geliştirilmesi.
- Motor becerilerin geliştirilmesi.
- Yüz ifadelerini tanıma ve uygun şekilde yanıt verme.
- Mecazi olarak hayal etmek ve düşünmek.
- Duyusal sorunları yönetmek.
Sanat terapistini nasıl seçerim?
Yakınınızda bir sanat terapisti bulduğunuzda, bu alandaki deneyimlerini öğrenmek için onlarla iletişime geçin. Kapsamlı deneyim faydalıdır ancak gerekli değildir, ancak otizm spektrumundaki kişilerin sunduğu benzersiz zorlukların üstesinden gelmek için bir miktar katılım gerekli olsa da. Çocuğunuz ister resim yapmaya, ister takı yapmaya ya da başka faydalı seçeneklere yönelsin, bireysel yeteneklerine en iyi şekilde uyum sağlayabilecek bir proje mutlaka vardır. Sanat terapisi sadece çocuklar için değil her yaş için uygundur ve aileler bir bütün olarak bu deneyimden yararlanabilir.
Ceviri reyyan sabir
About the Author
