Otizmli Kızlarda ve Kadınlarda Hormonal Değişiklikler*

1. Adet Döngüsü ve PMDD

• Otistik kadınlarda adet öncesi disforik bozukluk (PMDD) oranlarının otistik olmayan kadınlara göre daha yüksek olduğuna dair çalışmalar var, ancak bulgular tutarlı değil.
• Dismenore (adet sancısı) deneyimlerinin daha yoğun algılanması ve ağrıyı ifade etmede zorluk, yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

2. Hormonal Sistem ve Endokrin Sağlık

• Büyük örneklemli araştırmalar, otistik kadınlarda üreme sistemi sorunları, prediyabetik semptomlar, düzensiz ergenlik ve adet düzensizliklerinin daha yaygın olduğunu gösteriyor.
• Bu durum, otistik özelliklerle ilişkili nöroendokrin bir temel olabileceğini düşündürüyor.

3. Menopoz ve Perimenopoz

• Menopoz yaşı otistik ve otistik olmayan kadınlarda farklı görünmüyor.
• Ancak menopoz süreci, otistik kadınlarda:
  • Artan kaygı
  • Yönetici işlevlerde bozulma (konsantrasyon, hafıza)
  • Duyusal hassasiyetin yükselmesi
  • Sosyal geri çekilme, depresyon, intihar düşüncelerinde artış
  • Otistik tükenmişlik riskinde yükselme
    ile ilişkilendiriliyor.
• Bu dönem bazı kadınlar tarafından “ikinci ergenlik” gibi tanımlanmış.

4. Sağlık Hizmetlerinde Karşılaşılan Zorluklar

• Otistik kadınlar, doktorlarla iletişimde ve sağlık ihtiyaçlarını ifade etmede daha fazla güçlük yaşıyor.
• Sağlık çalışanlarının otizmi göz önünde bulundurmaması, yanlış değerlendirme ve yetersiz destekle sonuçlanabiliyor.
• Birçok kadın, damgalanma korkusu nedeniyle otizm tanısını sağlık çalışanlarına açıklamıyor.

5. Ruh Sağlığına Etkiler

• Doğum öncesi ve sonrası depresyon oranı otistik annelerde daha yüksek.
• Menopoz döneminde depresyon ve anksiyete riskinde artış gözleniyor.
• İntihar riskinin otistik kadınlarda üç kat daha yüksek olduğu vurgulanıyor.

6. Destek ve Stratejiler

• Sosyal destek, fiziksel aktivite, uyku düzeni ve etkili başa çıkma stratejileri, hormonal değişikliklerin olumsuz etkilerini azaltabiliyor.
• Sağlık hizmetlerinde küçük düzenlemeler (sessiz bekleme odaları, görsel destekler, duyusal rahatlık) iletişim ve bakım sürecini kolaylaştırabilir.
• NDIS gibi fon sağlayan kurumların, hormonal değişim dönemlerinde işlevsellikteki düşüşleri kabul etmesi gerektiği vurgulanıyor.

Genel Sonuç:
Hormonal değişimler, otizmli kız ve kadınlarda otistik özellikleri yoğunlaştırabiliyor, ruh sağlığı sorunlarını artırabiliyor ve sağlık hizmetlerine erişimi zorlaştırabiliyor. Daha fazla araştırma, farkındalık ve sağlık sisteminde uyum sağlanması kritik.

kaynak:https://www.attwoodandgarnettevents.com/blogs/news/hormonal-changes-in-autistic-girls-and-women